Pozostań z nami

Spółka akcyjna

Różnice między spółką z o.o. a spółką akcyjną

Kodeks Spółek Handlowych wyróżnia dwa rodzaje podmiotów mu podlegających, określanych mianem spółek kapitałowych. Jakie są różnice między nimi i na czym ów różnice polegają, przeczytamy poniżej.

spółka z o.o. a spółka akcyjna

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (z o.o.) oraz spółka akcyjna (S.A.) to jedyne z dostępnych w polskim ustawodawstwie formy spółek kapitałowych. Mimo że należą niejako do tej samej rodziny, to dzieli je szereg różnic – czasami dość istotnych. W dzisiejszym artykule wyszczególnimy najważniejsze z nich.

Obie formy spółek kapitałowych łączą siłą rzeczy pewne podobieństwa o czym już wspominaliśmy na łamach naszego poradnika, ale nie brakuje też różnic, które dla przedsiębiorców mogą być decydujące.


Czytaj także: Spółka z o.o. a spółka akcyjna – podobieństwa


ZAŁOŻENIE SPÓŁKI

Sporo różnic pomiędzy obiema spółkami występuje już na samym etapie formalnym ich powstawania.

Umowa / Statut 

Jednym z pierwszych kroków, jakie trzeba wykonać przy zakładaniu spółki z o.o., jest sporządzenie umowy w formie aktu notarialnego (chyba że zawierana jest w trybie S24). W przypadku spółki akcyjnej zamiast umowy tworzony jest statut, który zawiera więcej postanowień niż umowa sp. z o.o.

Kapitał zakładowy

Kolejna zasadnicza różnica tyczy się minimalnego kapitału zakładowego. Dla spółek z o.o. wynosi on 5 000 zł, natomiast dla spółek akcyjnych jest to już 100 tys. zł. Do tego wartość nominalna jednego udziału w sp. z o.o. nie może być mniejsza niż 50 zł, natomiast w spółce akcyjnej próg ten ustawiony jest na najniższym możliwym poziomie 1 grosza / akcję.

Udziały / akcje

W spółce z o.o. kapitał zakładowy dzieli się na udziały o równej bądź nierównej wartości, a w przypadku spółki akcyjnej mamy do czynienia z akcjami, których wartość nominalna musi być równa. Akcje mogą być imienne lub na okaziciela, co w przypadku udziałów jest niemożliwe.

Rejestracja

Zanim zgłosimy spółkę z o.o. do Krajowego Rejestru Sądowego, to wspólnicy zobowiązani są do pokrycia całości wkładów na kapitał zakładowy. Czas na to wynosi 6 miesięcy od momentu zawarcia umowy spółki, a w przypadku rejestracji spółki z o.o. za pomocą systemu S24 – 7 dni.

Jeśli chodzi o spółkę akcyjną, to wymagania są nieco mniej rygorystyczne. Przed zarejestrowaniem spółki wystarczy wpłacić 25% wartości nominalnej obejmowanych akcji. Jeżeli akcje obejmowane są za wkłady niepieniężne, to wówczas należy je pokryć w ciągu roku od momentu rejestracji.

ORGANY SPÓŁKI Z O.O. A SPÓŁKI AKCYJNEJ

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązkowymi organami są zarząd oraz zgromadzenie wspólników. Kontrolę mogą sprawować wspólnicy, mając wgląd do dokumentów spółki czy żądając od zarządu wyjaśnień. Ustanowienie rady nadzorczej czy komisji rewizyjnej jest fakultatywne, chyba że kapitał zakładowy przekracza 500 tys. zł, a wspólników jest przynajmniej 25. Wówczas organ kontroli musi zostać powołany.

Z kolei w przypadku spółek akcyjnych, poza obowiązkowym zarządem i zgromadzeniem akcjonariuszy, obligatoryjne jest także powołanie rady nadzorczej. W przeciwieństwie do spółki z o.o., akcjonariusze nie mają prawa do bezpośredniej kontroli, mogą jedynie ubiegać się o informacje.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ FINANSOWA

Jako że spółki kapitałowe stanowią odrębny podmiot prawny, to za wszelkie zobowiązania odpowiadają swoim majątkiem. Wspólnicy oraz akcjonariusze są więc zwolnieni z odpowiedzialności finansowej do wysokości wniesionych przez siebie wkładów.

Jednakże w spółce z o.o., jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się nieskuteczna, do odpowiedzialności za zobowiązania może zostać pociągnięty zarząd. Przepis taki nie dotyczy spółek akcyjnych, chyba że:

  • spółka dozna szkody za działania członka zarządu niezgodne ze statutem lub sprzeczne z prawem;
  • członkowie zarządu złożą fałszywe dane o wniesieniu przez akcjonariuszy wkładów na kapitał zakładowy.

Czytaj teraz: Odpowiedzialność prezesa zarządu za zobowiązania spółki z o.o.


FORMA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Spółka akcyjna i spółka z o.o. mogą być zakładane do prowadzenia każdej zgodnej z prawem działalności gospodarczej, jednakże wyróżnia się kilka dziedzin, w których obowiązkowo należy przyjąć formę spółki akcyjnej. Są to m.in.: banki, towarzystwa emerytalne czy zakłady ubezpieczeń.

PODSUMOWANIE

Widzimy więc wyraźnie, że pomimo przynależności do tej samej grupy spółek kapitałowych, obie formy działalności są dosyć mocno zróżnicowane w wielu aspektach: począwszy od formalnych etapów ich zakładania, poprzez sposób prowadzenia, a na odpowiedzialności organów kończąc.

Anna AN

Pasjonat prawa gospodarczego i cywilnego. Kilkukrotnie walczyła i wygrywała w sądach z największymi korporacjami w Polsce.

Spółka akcyjna

Spółka akcyjna. Cyfrowy rejestr akcjonariuszy lub 6 miesięcy więzienia

Spółka akcyjna to najbardziej złożona forma prowadzenia działalności gospodarczej w polskim systemie prawnym. Używana jest głównie przez największe podmioty: kopalnie, stocznie czy elektrownie. Dostępna jest również dla mniejszych przedsiębiorców, którzy są w stanie wyłożyć minimalny kapitał zakładowy w wysokości 100 tys. złotych. S.A. posiada również istotną zaletę – możliwość pozostania anonimowym akcjonariuszem. Do czasu.

Cyfrowy rejestr akcjonariuszy

Większość osób zdążyła już zapomnieć o burzy, która szalała rok temu nad Trybunałem Konstytucyjnym. Teraz czarne chmury zebrały się nad Krajową Radą Sądownictwa w związku z planowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości reformą dotyczącą funkcjonowania tego konstytucyjnego organu.

Jednak Ministerstwo Sprawiedliwości nie ogranicza się do reformowania sądownictwa. W cieniu medialnej zawieruchy związanej z powoływaniem sędziów, kilka tygodni temu na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy wprowadzającej dość radykalne zmiany w Kodeksie spółek handlowych, które dotkną akcjonariuszy spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych.

Jak jest i jak ma być

Jak powszechnie wiadomo, spółka akcyjna może emitować akcje imienne, wskazujące osobę akcjonariusza z imienia i nazwiska, lub nazwy oraz akcje na okaziciela, w przypadku których uprawnienie do wykonywania praw wspólnika wynika z samego faktu posiadania dokumentu akcji. Proponowana przez Rząd zmiana polega przede wszystkim na obowiązkowej dematerializacji wszystkich akcji spółek akcyjnych, zarówno tych publicznych, jak i niepublicznych, a także bez rozróżnienia, czy akcje te są przedmiotem oferty publicznej, czy dopuszczone są do obrotu na rynku regulowanym lub czy wprowadzono je do alternatywnego systemu obrotu.

Prowadzenie spraw spółki komandytowo akcyjnej

Jedyną poprawną (po planowanej nowelizacji) formą akcji będą akcje zdematerializowane, a zatem w formie elektronicznego zapisu na imiennym – co warte podkreślenia – rachunku maklerskim. Osoby reprezentujące spółkę, które dopuszczą się wydania akcji w formie dokumentu, będą musiały liczyć się z zagrożeniem karą do 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Z punktu widzenia spółki zniknie obowiązek prowadzenia księgi akcyjnej, a zostanie on zastąpiony obowiązkiem zawarcia umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy z profesjonalnym podmiotem, który będzie posiadał stosowne kwalifikacje do prowadzenia takiego rejestru. Podmiot taki oczywiście będzie podlegał nadzorowi ze strony państwa – i tu zdają się wychodzić na jaw prawdziwe cele projektowanych zmian.

Czemu ma tak być

Jak możemy przeczytać w uzasadnieniu, Rząd – poza chęcią postępu i digitalizacji papierów wartościowych – zauważa, że w obrocie występuje „doniosły problem nadużywania konstrukcji akcji na okaziciela w celu m.in. prania brudnych pieniędzy (…)”. Co więcej, Rząd zauważa również „(…) szerszy problem przyczyny funkcjonowania konstrukcji papieru wartościowego na okaziciela”. Nie poświęcając zbyt wiele czasu na poszukiwania, można odnaleźć w internecie zdjęcia dokumentów akcji na okaziciela z lat 1919-1925, czyli tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i rozpoczęciu kształtowania się polskiego systemu prawnego po zaborach. Można zatem zaryzykować stwierdzenie, że w nowożytnym systemie prawa polskiego, akcje na okaziciela są obecne od samego początku.

Powiernicze nabycie udziałów

Skąd zatem nagła chęć wyrugowania tej instytucji z polskiego prawa spółek? Tego można się jedynie domyślać, ale autorzy uzasadnienia projektu zmian dają dość wyraźne wskazówki co do tego, jaka idea im przyświecała, wskazując, że nie istnieją powody, aby gwarantować akcjonariuszom spółek akcyjnych anonimowość. Kompilacja tych dwóch fragmentów uzasadnienia projektu nowelizacji oraz fakt, że akcjonariusze mają być ewidencjonowani przez nadzorowane podmioty profesjonalne prowadzi do dość oczywistego wniosku. Celem zaproponowanych zmian jest całkowite uniemożliwienie anonimizacji akcjonariatu spółek akcyjnych i komandytowo-akcyjnych, do których przepisy o spółkach akcyjnych stosują się odpowiednio w zakresie dotyczącym akcji.

Co zrobić, żeby było jak dawniej

W tym kontekście należy zadać sobie pytanie, czy istnieją jakieś sposoby, aby zabezpieczyć się przed okiem wielkiego brata, które coraz wnikliwiej chce obserwować inwestorów. Otóż są. Do jednego ze sposobów anonimizacji posiadania akcji odsyła samo Ministerstwo w uzasadnieniu projektu zmian, wskazując, że akcjonariusz może korzystać z usług powierniczych. Oczywiście nie można tej instytucji stosować dowolnie, ponieważ może przysporzyć więcej problemów niż korzyści, zatem warto skorzystać z wiedzy osób, które potrafią ułożyć stosunek powiernictwa oparty na zasadach gwarantujących bezpieczeństwo powierzającego.

Spółka akcyjna – umorzenie akcji – zasady ogólne

Innym sposobem, który wymaga jednak jeszcze szerszej wiedzy i doświadczenia, jest stworzenie struktury holdingowej złożonej z podmiotów niekoniecznie posiadających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dobrze dobrana do potrzeb akcjonariusza struktura zapewnia anonimowość na poziomie nie mniejszym niż akcje na okaziciela, a także bezpieczeństwo w postaci braku możliwości zagubienia lub utraty dokumentów akcji w inny sposób. Należy zauważyć, że odpowiednia struktura holdingowa oferuje szereg dodatkowych korzyści w postaci chociażby optymalizacji podatkowej zysków kapitałowych.

Projekt zmian jest jeszcze w powijakach, a planowane wejście w życie przypada na 1 lipca 2018 roku. Mając jednak na względzie rychliwość Parlamentu i Prezydenta, nie warto czekać bezczynnie na ruchy organów władzy. Struktura holdingowa stworzona z odpowiednim wyprzedzeniem spowoduje bowiem, że nie będzie momentu, w którym akcjonariusz chcący zachować pełną anonimowość będzie musiał się ujawnić.

Autorzy: Mec. Kamil Nagrabski, Mec. Robert Nogacki – Kancelaria Prawna Skarbiec.

Czytaj więcej

Spółka akcyjna

Dodatkowe postanowienia statutu spółki akcyjnej

Trzecią kategorią postanowień, jakie mogą być zawarte w statucie spółki akcyjnej, są postanowienia dodatkowe. Są to zapisy opcjonalne, których zawarcie nie jest niezbędne, a zależy jedynie od woli założycieli. Dziś przyjrzymy się bliżej zagadnieniom, które mogą być z ich pomocą uregulowane.

Dodatkowe postanowienia statutu

K.s.h. nie zawiera przykładowego wyliczenia fakultatywnych zapisów, jakie mogą zostać umieszczone w statucie. Ustanawia jednak pewne ograniczenia w art. 304 ust. 4 k.s.h. Zgodnie z tymi wytycznymi, postanowienia dodatkowe nie mogą być sprzeczne z naturą spółki akcyjnej lub dobrymi obyczajami. Nie mogą zatem w sposób istotny odbiegać od określonych w k.s.h. zasad dotyczących funkcjonowania i struktury organizacyjnej spółki akcyjnej. Postanowienia te nie mogą również dotyczyć kwestii, które zostały uregulowane wyczerpująco w ustawie.

Postanowienia statutu spółki akcyjnej konieczne dla osiągnięcia celu

W szczególności dodatkowe postanowienia nie mogą naruszać takich zasad jak wymienione w poniższym wyliczeniu.

Dodatkowe postanowienia statutu spółki akcyjnej

Zasada wyłączenia odpowiedzialności osobistej
Postanowienia dodatkowe nie mogą nakładać na akcjonariuszy chociażby obowiązku dopłat czy udzielania poręczenia za zobowiązania spółki, gdyż zapisy takie są sprzeczne z zasadą wyłączenia odpowiedzialności osobistej akcjonariuszy za zobowiązania spółki.

Zasada ochrony kapitału zakładowego
W sprzeczności z tą zasadą są wszelakie postanowienia, które nie gwarantują ochrony kapitału zakładowego. W szczególności chodzi tu o zapisy zobowiązujące spółkę do dokonania na rzecz akcjonariuszy wypłaty udziału bez względu na to, czy osiągnęła zysk bądź dopuszczenie dokonania zwrotu różnicy między  wartością nominalną przyznanych akcji a wartością rynkową przeszacowanego aportu.

Statut spółki akcyjnej – co musi w sobie zawierać ?

Zasada podziału kompetencji organów spółki
Kompetencje, jakie zostały przyznane na mocy k.s.h. poszczególnym organom spółki nie mogą być przenoszone na inne podmioty czy organy. Przykładem naruszenia w tym zakresie byłoby przyznanie akcjonariuszowi uprawnienia do sprawowania indywidualnej kontroli nad spółką.

Zasada rządów większości
Statut nie może przewidywać odmiennych postanowień w tej kwestii. Niemożliwym jest więc uzależnienie podjęcia uchwał walnego zgromadzenia od uzyskania jednomyślności głosów czy zgody indywidualnie określonego akcjonariusza.

Zasada zbywalności akcji
Niedopuszczalnym jest wprowadzenie postanowień dodatkowych, które wyłączałyby możliwość zbycia praw udziałowych jak również postanowień ograniczających rozporządzenie akcjami w taki sposób, który faktycznie zbywalność uniemożliwia.

Zasada proporcjonalności wkładów i uprawnień akcyjnych
Zgodnie z tą zasadą niemożliwym jest zawarcie w statucie postanowień na mocy których przewidziano przyznanie szczególnych uprawnień gwarantujących niewspółmiernie duży wpływ na funkcjonowanie spółki akcjonariuszowi posiadającemu akcje reprezentujące jedynie symboliczny ułamek kapitału zakładowego.

Zasada równego traktowania akcjonariuszy
Fakultatywne postanowienia nie mogą również kształtować treści statutu w ten sposób, iż przewidują na przykład całkowite zrzeczenie się prawa do równego traktowania akcjonariuszy.

Czytaj więcej

Spółka akcyjna

Postanowienia statutu spółki akcyjnej konieczne dla osiągnięcia celu

W statucie spółki akcyjnej można zawrzeć takie postanowienia, których zamieszczenie jest niezbędne dla osiągnięcia przez spółkę określonego celu. Co to oznacza i czego dokładnie mogą dotyczyć te zapisy?

postanowienia statutu spółki akcyjnej

Wśród omawianych dziś postanowień możemy rozróżnić takie, które zamieszczono w statucie w wyniku wyboru przez założycieli jednego z dwóch alternatywnych rozwiązań oraz takie, które statut powinien zawierać pod rygorem bezskuteczności wobec spółki.

Postanowienia statutu spółki akcyjnej – alternatywne

Są one zamieszczane w statucie tylko wówczas, gdy założyciele z różnych względów zdecydują się na odmienne uregulowanie określonych kwestii zawartych w k.s.h. Jeżeli w statucie nie znajdzie się inny zapis, wtedy akcjonariuszy obowiązywać będzie wariant kodeksowy. Te alternatywne postanowienia mogą dotyczyć takich zagadnień, jak niżej wymienione.

Czas trwania spółki

Założyciele mogą w statucie umieścić klauzulę określającą dokładny czas trwania spółki. Jeżeli taki zapis nie zostanie zamieszczony, wówczas uważa się, że spółka została zawarta na czas nieoznaczony.

Rodzaje akcji

Statut może wskazywać liczbę akcji poszczególnych rodzajów i związanych z nimi uprawnień. Rodzaje akcji są wyróżniane ze względu na sposób ich uprzywilejowania (przykładowo: co do dywidendy lub co do podziału majątku spółki w razie likwidacji). Jeżeli w statucie brak jest takich postanowień, wtedy emitowane akcje są akcjami zwykłymi.

Spółka akcyjna – rodzaje akcji i ich charakterystyka

Pismo do ogłoszeń

Co do zasady, na podstawie art. 304 ust. 1 pkt. 10 k.s.h. podstawowym i obowiązkowym pismem do dokonywania ogłoszeń jest Monitor Sądowy i Gospodarczy. Jednak spółka może w statucie wskazać także inne pisma, w których będą dokonywane ogłoszenia.

Postanowienia z rygorem bezskuteczności

Zamieszczenie tych postanowień w statucie stanowi przesłankę konieczną dla skuteczności określonej instytucji wobec spółki. Ich brak powoduje iż podejmowane w danych sprawach uchwały lub zawierane umowy są bezskuteczne wobec spółki, a osoba uprawniona nie ma możliwości domagania się realizacji przez spółkę jej zobowiązań. Zatem w statucie pod rygorem bezskuteczności wobec spółki powinny znaleźć się zapisy dotyczące takich kwestii jak:

Prawa partycypacyjne

Statut powinien określać liczbę i rodzaje tytułów uczestnictwa w zysku lub podziale majątku spółki oraz związanych z nimi praw. Do najbardziej popularnych należą świadectwa założycielskie oraz użytkowe, choć spółka może emitować także inne prawa partycypacyjne, które przyznają ich posiadaczom określone prawa majątkowe, lecz bez kompetencji korporacyjnych.

Obowiązki związane z akcjami

Postanowienia statutu spółki akcyjnej powinny regulować wszelkie związane z akcjami zobowiązania do  świadczenia na rzecz spółki. Ponadto z akcją imienną może być związany obowiązek dokonywania powtarzających się świadczeń niepieniężnych.

Warunki i sposoby umorzenia akcji

W treści statutu można zawrzeć zasady precyzujące warunki i sposoby umorzenia akcji. Określając sposób umorzenia, można przewidzieć możliwość dokonywania wyłącznie dobrowolnego umorzenia akcji lub dopuścić umorzenie przymusowe. Z kolei ustalając warunki umorzenia można określić przykładowo termin wypłaty wynagrodzenia za akcje przymusowo umorzone.

Spółka akcyjna – umorzenie akcji zasady ogólne

Ograniczenia zbywalności akcji

W statucie można także przewidzieć różne ograniczenia w rozporządzaniu akcjami imiennymi, np. możliwość ich zbycia dopiero po upływie określonego terminu od dnia powstania spółki.

Uprawnienia osobiste akcjonariuszy

Na mocy postanowień statutu możliwe jest przyznanie uprawnień osobistych indywidualnie oznaczonemu akcjonariuszowi. Mogą one dotyczyć zarówno kwestii organizacyjnych (np. prawa powołania i odwołania członków rady nadzorczej) jak i majątkowych (chociażby prawa do zakupu produktów spółki po obniżonej cenie).

Co więcej, przyznanie tych uprawnień może być uzależnione od upływu terminu, ziszczenia się warunku albo dokonania określonych świadczeń przez akcjonariusza.

Koszty utworzenia spółki akcyjnej

Postanowienia statutu spółki akcyjnej powinny określać co najmniej przybliżoną wielkość kosztów związanych z utworzeniem spółki, jakie zostały poniesione lub obciążyły spółkę. Powinny zostać uwzględnione wszystkie koszta, także te notarialne i sądowe jak również związane z obsługą prawną.

Czytaj więcej

POLECANE

Marketing i sprzedaż1 miesiąc temu

Dlaczego warto inwestować w organizacje wydarzeń?

Powiedzmy sobie wprost. Żadna inwestycja w social media, e-mail marketing czy nieustanne i przestarzałe zaśmiecanie potencjalnego konsumenta ulotkami nie jest...

wiadomosci7 miesięcy temu

Limity i ograniczenia na Instagramie – poradnik dla początkujących

Masz nowe konto na Intagramie, ale Twoje posty finalnie nie wyglądają tak jak miały? Być może winę ponoszą limity, do...

Kariera i rozwój8 miesięcy temu

Nauka potocznego słownictwa w języku obcym

Czy zdarza ci się myśleć, że znasz jakiś język obcy, a gdy rozmawiasz z rodzimym użytkownikiem danego kraju, okazuje się,...

Kariera i rozwój8 miesięcy temu

Zadania, które wykona za Ciebie wirtualna asystentka

Jeśli chcesz rozwijać swój biznes, prędzej czy później nadejdzie moment, w którym ilość obowiązków i zadań do wykonania zacznie Cię...

Praca8 miesięcy temu

4 typy pracowników, na których trzeba uważać

Dobry pracownik jest dla przedsiębiorcy najcenniejszym elementem biznesu, dlatego znalezienie odpowiedniej osoby bywa czasochłonne i zdarza się, że na pozór...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Marketplace od Facebook konkurencją dla Allegro?

Marketplace to platforma sprzedażowa na Facebooku. Od dawna dostępna jest za granicą, ale w Polsce pojawiła się dopiero kilka dni...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Tom Hanks pokochał polskiego malucha

Od jakiegoś czasu media donosiły, że znany aktor, Tom Hanks, pochwalił się w sieci żartobliwym zdjęciem z Fiatem 126p. Tę...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Metoda na znikających followersów na Instagramie

Osoby, które nie znają instagramowej społeczności i zasad funkcjonowania w tym serwisie, mogą być zdziwione, że w ciągu jednej nocy...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Instagram – jak zdobyć followersów?

Instagram rośnie w siłę i zrzesza coraz więcej użytkowników. Poznaj sposób na to, by szybko i skutecznie zbudować bazę potencjalnych...

Zdrowie8 miesięcy temu

Firmowe mikołajki – jak nie popełnić gafy?

W wielu przedsiębiorstwach rokrocznie organizowane są firmowe mikołajki. Bardzo często tradycja wiąże się z losowaniem jednej osoby z firmy i...

Popularne