Pozostań z nami

Spółka z o.o.

Prawa i obowiązki korporacyjne udziałowców w spółce z o.o.

Z posiadaniem udziałów w spółce z o.o. wiążą się przeróżne prawa i obowiązki, które wpływają na pozycję wspólnika w spółce. Można wśród nich dokonać podziału na korporacyjne oraz majątkowe. W dzisiejszym artykule sprawdzimy, jakie konkretnie uprawnienia i powinności mają charakter czysto korporacyjny.

prawa udziałowców

Prawa udziałowców w spółce z o.o.

Jeżeli wykonanie określonego uprawnienia albo wypełnienie obowiązku nie wywołuje bezpośrednio przesunięć majątkowych pomiędzy spółką a wspólnikiem, wówczas należy przyjąć iż takie prawo lub obowiązek ma charakter czysto korporacyjny.

Prawa udziałowców – korporacyjne

Prawa udziałowców umożliwiają wspólnikom współdecydowanie o stosunkach panujących w spółce, jej organizacji i funkcjonowaniu.

Prawo uczestnictwa w zgromadzeniu wspólników

To bez wątpienia najważniejsze prawo korporacyjne, gdyż zgromadzenie wspólników jest najwyższym organem uchwałodawczym spółki.

Prawo głosu

Jest to prawo ściśle związane z uprawnieniem do uczestnictwa w zgromadzeniu wspólników. Może być ono wykonywane osobiście lub przez pełnomocnika. Liczba głosów danego wspólnika odzwierciedla wielkość przypadających na niego udziałów. Zasadniczo, gdy udziały spółki są równe, wówczas na każdy z nich przypada jeden głos. Dopuszczalne jest również uprzywilejowanie takich udziałów poprzez przypisanie im w umowie spółki większej liczby głosów, jednak nie więcej niż trzech. Jeżeli udziały są nierównej wielkości, wtedy nie ma możliwości uprzywilejowania ich głosowo. Na każde 10 zł takich udziałów przypada jeden głos, chyba że wspólnicy uregulują tę kwestię w sposób odrębny.

Uprzywilejowanie udziałów w spółce z o.o.

W niektórych przypadkach wykonywanie prawa głosu przez konkretnego wspólnika jest wyłączone. Dotyczy to głosowania w sprawie:

  • jego odpowiedzialności wobec spółki,
  • udzielenia mu absolutorium ze sprawowania funkcji w organach spółki,
  • sporu między nim a spółką,
  • zwolnienia go z zobowiązania wobec spółki.

Prawo do żądania zwołania zgromadzenia

Wspólnicy, którzy reprezentują co najmniej 1/10 kapitału zakładowego, posiadają uprawnienie do żądania zwołania przez zarząd nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Ponadto mogą oni domagać się wprowadzenia do porządku obrad konkretnych spraw. W umowie spółki można przyznać to prawo także tym wspólnikom, których udziały łącznie przedstawiają mniej niż 1/10 kapitału zakładowego.

Prawo zaskarżania uchwał

Uprawnienie to wspólnicy mogą realizować na dwa sposoby. Po pierwsze, wspólnik ma możliwość wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały podjętej przez zgromadzenie wspólników, jeżeli przyczyną jest niezgodność decyzji wspólników z umową spółki albo z dobrymi obyczajami i godzenie w interesy spółki lub podjęcie jej w celu pokrzywdzenia wspólnika. Po drugie, wspólnik może także wnieść pozew o stwierdzenie nieważności uchwały, jeżeli jest ona sprzeczna z ustawą. By jednak skorzystać z tego prawa, musi spełnić jedną z przesłanek wskazanych w art. 250 k.s.h.

Prawo osobistej kontroli

Realizacja tego uprawnienia oznacza w praktyce kontrolę działań zarządu.  Prawo to może polegać na przeglądaniu ksiąg i dokumentów, sporządzaniu na własne potrzeby aktualnego bilansu, żądaniu od zarządu dostarczenia informacji i wyjaśnień o stanie spraw lub żądaniu wyznaczenia przez sąd rejestrowy biegłego rewidenta finansowego dla zbadania rachunkowości oraz całokształtu działalności spółki.

Księga udziałów w spółce z o.o. i odpowiedzialność za jej brak

Prawo wytoczenia powództwa odszkodowawczego na rzecz spółki

Przysługuje ono wspólnikowi, jeżeli powołane do tego organy spółki nie wystąpią ze stosownym pozwem w ciągu roku od ujawnienia działania wyrządzającego szkodę.

Obowiązki korporacyjne

Podstawowym obowiązkiem niemajątkowym wspólnika, wynikającym z k.s.h. jest zobowiązanie go do lojalnego i uczciwego wykonywania praw wspólnika. Do pozostałych można zaliczyć m.in. rozmaite zakazy prowadzenia działalności konkurencyjnej, a także zakazy posiadania lub nabywania akcji i udziałów spółek konkurencyjnych, nakładane na wspólników postanowieniami umowy spółki. Ponadto umowa może zobowiązywać określonych wspólników do sprawowania  pewnych funkcji w organach spółki.

Przedsiębiorca od dziecka. Już w podstawówce sprzedałem podręczniki i ... i teraz żałuję. Wciąż niespełniony zawodowo perfekcjonista. Publikując nie koloryzuję, piszę jak jest

Spółka z o.o.

Kapitał zakładowy w spółce z.o.o. – funkcje i wysokość.

Jednym z podstawowych elementów konstrukcyjnych spółki z o.o. jest kapitał zakładowy. Bez niego funkcjonowanie spółki jest niemożliwe. Pełni on niezwykle ważne funkcje: prawną, gospodarczą oraz gwarancyjną. Dziś omówimy pełnione przez niego role w spółce.

kapitał zakładowy

Kapitał zakładowy – definicja

By przedstawić funkcje kapitału zakładowego, należy najpierw ustalić, czym on w ogóle jest. Jednak k.s.h. nie zawiera jego definicji. W doktrynie przyjęto, iż kapitał zakładowy to pieniężnie wyrażona wartość początkowego majątku spółki, na którą składa się suma oznaczonych w umowie założycielskiej wartości wkładów, jakie poszczególni wspólnicy – założyciele zobowiązani są wnieść do spółki.  Dzieli się on na udziały obejmowane przez wspólników, z którymi są związane określone prawa i obowiązki w spółce.

Spółka czy oddział – jak wybrać odpowiednią formę działalności gospodarczej

Warto zaznaczyć, że mimo iż podstawą oznaczenia wielkości kapitału zakładowego są uprawnienia i przedmioty majątkowe wnoszone przez wspólników, to jednak kapitału zakładowego nie można z utożsamiać z poszczególnymi prawami i przedmiotami tworzącymi majątek spółki. Jest to spowodowane tym, iż kapitał zakładowy wyraża jedynie sumę ich pieniężnej wartości. Prawa i przedmioty majątkowe wniesione do spółki jako wkłady mogą zostać zastąpione innymi, a wielkość kapitału zakładowego nie ulegnie z tego powodu zmianie.

Przykład: Wspólnicy A i B postanowili w umowie spółki, że na pokrycie kapitału zakładowego w wysokości 120 000 zł wnoszą następujące wkłady: wspólnik A – określony sprzęt produkcyjny o wartości 60 000 zł, wspólnik B – wyposażenie magazynu i biura o wartości 60 000 zł. Zatem w początkowym bilansie spółki po stronie pasywów znalazłaby się kwota kapitału zakładowego, tj. 120 000 zł, którą po stronie aktywów równoważyłyby wkłady – wartość sprzętu produkcyjnego oraz wyposażenia magazynu i biura. W toku działalności spółki maszyny te mogą zostać sprzedane, a wyposażenie zmienione. Zmianie ulegną aktywa – będą to już inne przedmioty majątkowe niż pierwotne wkłady, jednak wielkość kapitału zakładowego pozostanie w niezmienionej wysokości.

Funkcje kapitału zakładowego

Jak już wspomnieliśmy na początku, zebrany przez spółkę kapitał pełni trzy niezwykle ważne funkcje – prawną, gospodarczą oraz gwarancyjną, stwarzając tym samym podstawy działalności i organizacji spółki. Poniżej charakteryzujemy każdą ze wspomnianych funkcji.

Funkcja prawna

Polega ona na wyznaczeniu pozycji wspólników w spółce z o.o. Każdy z nich dysponuje określoną liczbą udziałów, na które podzielony jest kapitał zakładowy. Ich liczba, w odniesieniu do kwoty kapitału i wartości udziałów przypadających pozostałym wspólnikom, określa znaczenie danego wspólnika w spółce.

Prawa i obowiązki korporacyjne udziałowców w spółce z o.o.

Przede wszystkim wyznacza ona możliwości oddziaływania na decyzje spółki poprzez związaną z udziałami liczbę głosów przy podejmowaniu uchwał przez zgromadzenie wspólników. Z reguły jest także podstawą do określenia udziału w zysku oraz w kwocie pozostałej po likwidacji spółki.

Funkcja gospodarcza

Kapitał zakładowy wyraża początkowy potencjał gospodarczy spółki, gdyż  odzwierciedla wartość jej pierwotnego majątku, który pozwala na rozpoczęcie przez spółkę planowanej działalności.

Funkcja gwarancyjna

Kapitał zakładowy stanowi także zabezpieczenie interesów potencjalnych wierzycieli spółki. Po stronie aktywów spółki powinny zawsze znajdować się wartości i prawa odpowiadające wielkości kapitału zakładowego. Dla wierzycieli jest to gwarancja, iż spółka dysponuje określonym, stałym majątkiem minimalnym, który – w razie potrzeby – może zostać przeznaczony na zaspokojenie ich roszczeń finansowych.

Wielkość kapitału zakładowego

Art 154 k.s.h. przewiduje, iż kapitał zakładowy spółki z o.o. powinien wynosić minimum 5 000 zł, przy czym wartość nominalna jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł. Ta regulacja ma zagwarantować, że kapitał zakładowy będzie stanowić realną wartość w majątku spółki i spełni swoje funkcje.

Czytaj więcej

Spółka z o.o.

Spółka czy oddział – jak wybrać odpowiednią formę działalności gospodarczej

Działalność gospodarcza, której przedmiotem mogą być czynności związane z handlem, produkcją towarów czy świadczeniem usług, może być wykonywana zarówno w miejscu, w którym przedsiębiorca zorganizował swój główny ośrodek gospodarczy (główne przedsiębiorstwo), jak i poza nim, tj. w oddziale przedsiębiorcy lub w formie odrębnej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Decydując się na rozpoczęcie działalności gospodarczej w Polsce przedsiębiorcy najczęściej wybierają formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub oddziału.

spółka czy oddział

Odpowiedzialność za zobowiązania

Podstawową cechą odróżniającą spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością od oddziału jest forma prawna. Oddział jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę poza jego siedzibą. W związku z tym oddział nie posiada ani zdolności prawnej, ani zdolności do czynności prawnych – działa wyłącznie w ramach przedsiębiorstwa głównego, a wszelkie prawa i obowiązki nabywane w związku z prowadzoną w ramach oddziału działalnością gospodarczą stają się prawami i obowiązkami przedsiębiorcy głównego.

Na zwykły podpis elektroniczny w S24 spółki już nie założysz!

Konsekwencją braku osobowości prawnej oddziału jest brak odpowiedzialności za prowadzoną przez niego działalność. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością natomiast całą odpowiedzialność ponosi spółka. Jeżeli przedsiębiorca (dotyczy to przedsiębiorców zagranicznych) zamierza ograniczyć odpowiedzialność do majątku w ramach jednego podmiotu (lub państwa), to decyduje się na założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Termin rozpoczęcia działalności gospodarczej

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej już po zawarciu umowy spółki, a przed zarejestrowaniem w Krajowym Rejestrze Sądowym jako spółka w organizacji. Przedsiębiorca może rozpocząć działalność w ramach oddziału, ale  dopiero po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Różnice w nazwie

Nazwa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być obrana dowolnie, zaś nazwa oddziału musi być tożsama z firmą przedsiębiorcy. Obowiązuje tu zasada jedności firmy – skoro oddział jest wyodrębnioną organizacyjnie i samodzielną jednostką, ale jedynie częścią działalności przedsiębiorcy, to nazwa oddziału i przedsiębiorcy głównego powinna być tożsama. Każdorazowa zmiana nazwy firmy przez przedsiębiorcę powoduje automatyczną zmianę nazwy oddziału. Oznacza to, że postanowienie sądu o wpisie nowej nazwy oddziału do rejestru przedsiębiorców KRS będzie miało charakter deklaratoryjny i nawet przed momentem wpisu oddział powinien posługiwać się aktualną nazwą przedsiębiorcy głównego. Zmiana firmy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nastąpi z momentem wpisu do KRS nowej nazwy.

Dlaczego nie warto zakładać spółki z o.o.?

Nazwy oddziału przedsiębiorcy oraz spółki zawierają obligatoryjne oznaczenia. W przypadku spółki będzie to dopisek „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” z możliwością stosowania w obrocie skrótów: „sp. z o.o.” lub „spółka z o.o.”. W przypadku oddziału przedsiębiorcy zagranicznego poza firmą spółki macierzystej należy podać jej formę prawną w tłumaczeniu na język polski z dodaniem wyrazów: „oddział w Polsce”. Przepisy prawa nie przewidują skrótów dla firmy oddziału.

Zakres działalności

Przedsiębiorca decydujący się na prowadzenie działalności w formie oddziału musi wziąć pod uwagę, iż działalność oddziału musi się mieścić w ramach przedmiotu działalności przedsiębiorcy, czyli jego zakres może jedynie być taki sam lub węższy.

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedmiot działalności może być obrany dowolnie i nie musi się wiązać w żaden sposób z działalnością przedsiębiorcy zagranicznego. Ograniczenia będą dotyczyły jedynie działalności zastrzeżonych dla innych form prawnych, działalności zakazanej przepisami prawa oraz działalności regulowanej.

Podatki

Pod względem podatkowym oddział nie różni się od spółki. Oba te podmioty są zobowiązane płacić podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) i od dochodów osiąganych na terytorium Polski. Zarówno spółka, jak i oddział są płatnikami VAT. Dla oddziału przedsiębiorcy zagranicznego prowadzona jest wprawdzie oddzielna rachunkowość w języku polskim, lecz oddział taki nie posiada własnego kapitału, a jego finanse są ujmowane w rocznym sprawozdaniu finansowym przedsiębiorcy zagranicznego. Przedsiębiorca zagraniczny ma pełną swobodę decydowania o kondycji finansowej oddziału, w tym również może zdecydować się na prowadzenie działalności oddziału przynoszącego rok po roku straty. Zasady prawa chroniące wierzycieli będą w takim przypadku odnosiły się do przedsiębiorcy zagranicznego.

Odpowiedzialność prezesa za długi spółki z o.o.

Jak wybrać odpowiednią formę działalności gospodarczej?

Dokonując wyboru, czy założyć oddział polskiego przedsiębiorstwa, czy nową spółkę zależną, należy zwrócić uwagę na możliwości, jakie daje spółka, a jakie oddział. Przeanalizowanie wszystkich plusów i minusów danej formy prawnej w kontekście prowadzonej działalności za granicą umożliwi wybór tej właściwej, najbardziej dopasowanej do planowanych celów biznesowych.

Autorzy: Mec. Paula Fijałkowska, Mec. Robert Nogacki. Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu, w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych oraz optymalizacji podatkowej

Czytaj więcej

Spółka z o.o.

Ochrona wspólnika przy zmianie umowy spółki z o.o.

W czasie funkcjonowania spółki z o.o. może pojawić się potrzeba dokonania zmian w umowie założycielskiej. W dzisiejszym artykule przedstawiamy jaką ochronę przed niekorzystnymi zapisami w umowie gwarantuje wspólnikom k.s.h.

Ochrona wspólnika

Ochrona wspólnika spółki z o.o.

Umowa spółki z o.o. to nie tylko element konieczny dla skutecznego zawiązania spółki z o.o. i uzyskania przez nią osobowości prawnej. Jest to  także akt kształtujący stosunki spółki oraz określający zasady jej funkcjonowania i pozycję poszczególnych wspólników. Do zmiany jej treści może dojść na każdym etapie działalności spółki. Może to wynikać z niedoskonałości czy niekompletności pierwotnych postanowień lub z konieczności zmiany założeń, na których opierała się umowa założycielska.

Niezbędne warunki do zmiany umowy spółki z o.o.

Art. 246 ust. 1 k.s.h. przewiduje, że dla skutecznej zmiany umowy spółki konieczne jest podjęcie uchwały przez wspólników, powziętej większością 2/3 głosów. Do dokonania zmiany przedmiotu działalności spółki niezbędna jest większość 3/4 głosów. Większości te oblicza się w stosunku do wspólników biorących udział przy podejmowaniu uchwał. Wola większości może spowodować więc skuteczną zmianę pierwotnej umowy bez zgody wspólników mniejszościowych oraz tych, którzy nie byli obecni przy uchwalaniu zmian. Ponadto uchwała zmieniająca umowę spółki powinna zostać zaprotokołowana notarialnie. Zmiany z niej wynikające stają się skuteczne wraz z chwilą wpisu do KRS.

Prawna ochrona wspólnika

Zmiany dokonywane w umowie założycielskiej w mniejszym bądź większym stopniu mogą dotyczyć także samych wspólników, w konsekwencji powodując poprawienie bądź pogorszenie ich pozycji w spółce. By zapobiec wprowadzaniu niekorzystnych dla danego wspólnika rozwiązań, art. 246 ust. 3 k.s.h. przewiduje ochronę jego osoby. Poniżej przedstawiamy zakres tej ochrony.

Zwiększenie świadczeń na rzecz spółki

Zasadniczo zwiększenie świadczeń danego wspólnika skutkuje nałożeniem na niego dodatkowych obowiązków, mogących mieć postać zarówno działań jak i zaniechań. Działania wspólnika mogą mieć charakter bezpośredni, obejmując np. obsługę prawną spółki, jak również pośredni, skutkując np. wykonywaniem określonych prac na rzecz inwestora, z którym łączy spółkę umowa o roboty budowlane. Świadczenie może mieć także postać zaniechania i sprowadzać się w praktyce chociażby do powstrzymywania od prowadzenia określonych działań konkurencyjnych wobec spółki.

Co powinna zawierać umowa spółki z o.o.

W przypadku, gdy modyfikacja umowy spółki ma polegać na zwiększeniu świadczeń określonego wspólnika lub nałożeniu na niego nowych obowiązków, wówczas dla jej skuteczności wymagana jest także jego zgoda.

Uszczuplenie praw udziałowych

Prawa udziałowe wspólnika nierozerwalnie związane są z posiadanym przez niego udziałem w spółce. Do tej kategorii zaliczyć należy prawo głosu i prawo do dywidendy, a także prawo do udziału w kwocie lub majątku pozostałym po likwidacji spółki. Ich uszczuplenie może polegać na odebraniu bądź umniejszeniu ich zakresu. Wspólnicy mogą regulować powyższe uprawnienia w rozmaity sposób, jednak dla  wprowadzenia zmian pogarszających pozycję konkretnego wspólnika konieczna jest jego zgoda. Ponadto, k.s.h. zakazuje całkowitego odebrania wspólnikowi prawa głosu. Dopuszcza jednak możliwość zmniejszenia liczby głosów przypadających danemu wspólnikowi lub odebranie przyznanych mu niegdyś przywilejów głosowych.

Uszczuplenie praw przyznanych osobiście

Prawa przyznane osobiście to uprawnienia, które nie są związane z udziałem danego wspólnika, lecz z jego osobą. Zaliczymy do nich chociażby uprawnienie do bezpłatnego korzystania z pomieszczeń spółki lub bezpłatnego otrzymywania jej wyrobów, a także prawo samodzielnego powoływania członka zarządu. Uszczuplenie bądź odebranie wspólnikowi tych praw wymaga zawsze zgody wspólnika, którego  dotyczy zmiana.

W każdym z powyższych przypadków podjęcie uchwały bez uzyskania wymaganej zgody wspólnika może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności takiej uchwały na mocy art. 252 k.s.h.

Czytaj więcej

POLECANE

Marketing i sprzedaż1 miesiąc temu

Dlaczego warto inwestować w organizacje wydarzeń?

Powiedzmy sobie wprost. Żadna inwestycja w social media, e-mail marketing czy nieustanne i przestarzałe zaśmiecanie potencjalnego konsumenta ulotkami nie jest...

wiadomosci7 miesięcy temu

Limity i ograniczenia na Instagramie – poradnik dla początkujących

Masz nowe konto na Intagramie, ale Twoje posty finalnie nie wyglądają tak jak miały? Być może winę ponoszą limity, do...

Kariera i rozwój8 miesięcy temu

Nauka potocznego słownictwa w języku obcym

Czy zdarza ci się myśleć, że znasz jakiś język obcy, a gdy rozmawiasz z rodzimym użytkownikiem danego kraju, okazuje się,...

Kariera i rozwój8 miesięcy temu

Zadania, które wykona za Ciebie wirtualna asystentka

Jeśli chcesz rozwijać swój biznes, prędzej czy później nadejdzie moment, w którym ilość obowiązków i zadań do wykonania zacznie Cię...

Praca8 miesięcy temu

4 typy pracowników, na których trzeba uważać

Dobry pracownik jest dla przedsiębiorcy najcenniejszym elementem biznesu, dlatego znalezienie odpowiedniej osoby bywa czasochłonne i zdarza się, że na pozór...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Marketplace od Facebook konkurencją dla Allegro?

Marketplace to platforma sprzedażowa na Facebooku. Od dawna dostępna jest za granicą, ale w Polsce pojawiła się dopiero kilka dni...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Tom Hanks pokochał polskiego malucha

Od jakiegoś czasu media donosiły, że znany aktor, Tom Hanks, pochwalił się w sieci żartobliwym zdjęciem z Fiatem 126p. Tę...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Metoda na znikających followersów na Instagramie

Osoby, które nie znają instagramowej społeczności i zasad funkcjonowania w tym serwisie, mogą być zdziwione, że w ciągu jednej nocy...

Marketing i sprzedaż8 miesięcy temu

Instagram – jak zdobyć followersów?

Instagram rośnie w siłę i zrzesza coraz więcej użytkowników. Poznaj sposób na to, by szybko i skutecznie zbudować bazę potencjalnych...

Zdrowie8 miesięcy temu

Firmowe mikołajki – jak nie popełnić gafy?

W wielu przedsiębiorstwach rokrocznie organizowane są firmowe mikołajki. Bardzo często tradycja wiąże się z losowaniem jednej osoby z firmy i...

Popularne